MOVAROUNNAHR ULAMOLARINING HADIS ILMI RIVOJIGA QOʻSHGAN HISSASI MAROKASH OLIY TAʼLIMDARGOHLARIDA HANUZ YUKSAK QADRLANADI

#Videolar #Intervyu #Islom_sivilizatsiyasi_forumi #Buxoriyga_ehtirom

“MOVAROUNNAHR ULAMOLARINING HADIS ILMI RIVOJIGA QOʻSHGAN HISSASI MAROKASH OLIY TAʼLIMDARGOHLARIDA HANUZ YUKSAK QADRLANADI”

Dr. Nuriddin HUMAYDIY – Qozi Iyoz nomidagi universitet professori (Marokash)

Bismillahir Rohmanir Rohiym.

Olamlar Parvardigori Alloh taologa hamdu sanolar, Paygʻambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamga, u zotning ahli baytlari, sahobalari va barcha moʻminlarga Allohning salovoti va salomi boʻlsin!
Men Marokashdagi Qozi Iyoz universiteti professori, doktor Nuriddin Humaydiy boʻlaman. Bugun biz bagʻrikeng Oʻzbekiston zaminida, muhtaram Prezident Shavkat Mirziyoyev shafeʼligida Imom Buxoriy merosini oʻrganishga bagʻishlab Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan nufuzli xalqaro anjuman doirasida jamlanib turibmiz.

Ushbu qutlugʻ uchrashuvdan foydalanib, Samarqanddagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tomonidan chop etilgan bir nechta noyob va nihoyatda qimmatli nashrlarni keng jamoatchilikka tanishtirishni burchim deb bildim.

Bu kitoblarning birinchisi – Imom Buxoriy hazratlarining hayoti va ilmiy faoliyatiga bagʻishlangan “Imom Buxoriy taʼrifi” asaridir. Unda ulugʻ muhaddis tarbiya topgan muhit, uning ilm yoʻlidagi mashaqqatli safarlari, yozgan asarlari, shuningdek, ustozlari va shogirdlari haqida batafsil soʻz yuritilgan. Eng muhimi, kitobda allomaning nafaqat hadis ilmida, balki boshqa islomiy fanlar rivojida ham qoldirgan oʻchmas izi teran tahlil qilingan.

Yana bir muhim va salmoqli asar “Musnadi Shoshiy”dir. Maʼlumki, Shosh (Toshkent) vohasi Oʻzbekistonning qadimiy ilm markazlaridan biri boʻlib, ushbu musnad (sahobalar kesimi boʻyicha hadis toʻplami) hadis ilmidagi eng moʻtabar va yirik asarlardan biri hisoblanadi.

Shuningdek, Markaz olimlari tomonidan yuksak masʼuliyat bilan chop etilgan asarlar sirasida Imom Dorimiyning “Sunan” kitobini alohida koʻrsatib oʻtish lozim. Bu ulugʻ zot aynan mana shu goʻzal Samarqand diyorida tugʻilib oʻsgan, soʻngra ilm izlab Iroq, Shom va Hijoz kabi islom olamining yirik markazlariga safar qilgan. Ilm xazinasini toʻplab, yana oʻz yurtiga qaytgan va mashhur “Sunani Dorimiy” asarini yozgan. Musulmon dunyosining Salohiddin Aloiy kabi buyuk olimlari ushbu asarni eng sahih manbalardan biri deb baholab, uni olti asosiy hadis toʻplami (“Kutubi sitta”) qatoriga – Ibn Mojaning “Sunani” oʻrniga – kiritishni taklif qilgan.

Sanab oʻtilgan shu noyob nashrlarning oʻziyoq Markaz qanchalik salmoqli ishlarni amalga oshirayotganini koʻrsatib beradi. Ushbu kitoblar eng avvalo Oʻzbekiston zaminidan yetishib chiqqan, xususan, hadis ilmi rivojiga beqiyos hissa qoʻshgan ulamolarni dunyoga qayta tanitmoqda.

Shubhasiz, hadis ilmining sultoni Imom Buxoriy hazratlarining merosiga bagʻishlab mana bunday yuksak darajada tashkil etiladigan xalqaro anjumanlar – ushbu muborak zaminda kamol topgan va islomiy fanlar, xususan, Muhammad alayhissalomning sharafli sunnatlariga beminnat xizmat qilgan boshqa buyuk allomalarning ham boy merosini qayta kashf etish va dunyo ahliga yetkazish uchun beqiyos imkoniyatdir.
Vassalomu alaykum va rahmatullohi va barakotuh. Barchangizga katta rahmat.

(TAS-IX) HD da:
bukhari.uz/

Yaqinlaringizga ulashing!